Złącze mleczarskie DIN 11851 i gwintowane złącza DIN 11853 oraz DIN 11864 wyglądają z zewnątrz prawie tak samo: stal nierdzewna, nakrętka rowkowa, gwint okrągły. Różnice między DIN 11851 a DIN 11864 widać dopiero po rozkręceniu, tam, gdzie uszczelnienie styka się z produktem. DIN 11853 uszczelnia jak DIN 11864, ale dotyczy przemysłu spożywczego. Niżej znajdziesz porównanie norm, wymiary i gwinty złączy DIN 11851, sposób rozpoznania normy na instalacji i dane potrzebne do wyceny.

Różnice między DIN 11851, DIN 11853 i DIN 11864 w skrócie

Normy różnią się sposobem uszczelnienia. Od niego zależy, czy złącze wystarczy do mycia CIP (bez demontażu), czy zniesie też sterylizację SIP (w miejscu, zwykle parą).

  • DIN 11851 to klasyczne złącze mleczarskie. Uszczelkę dociska w nim tylko nakrętka, więc wystarcza do mycia CIP, ale nie do aseptyki.
  • DIN 11853 to złącza higieniczne dla przemysłu spożywczego z O-ringiem w rowku i metalicznym ogranicznikiem docisku.
  • DIN 11864 stosuje tę zasadę w procesach aseptycznych, z dłuższymi końcówkami pod spawanie orbitalne.

Porównanie norm w tabeli

Zestawienie odpowiada aktualnym wydaniom norm, stan na październik 2026.

CechaDIN 11851DIN 11853DIN 11864
Aktualne wydanie2013-02cz. 1: 2026-02; cz. 2 i 3: 2025-09cz. 1: 2025-04; cz. 2: 2024-04; cz. 3: 2025-09
Zakres normyprzemysł spożywczy i chemicznyzastosowania higieniczne w przemyśle spożywczymzastosowania aseptyczne w przemyśle chemicznym i farmaceutycznym
Wykonaniagwintowane (gwint okrągły Rd)gwintowane, kołnierzowe, zaciskowegwintowane, kołnierzowe, zaciskowe
Uszczelnienieuszczelka profilowa dociskana stożkiem tuleiO-ring w rowkuO-ring w rowku
Kontrola dociskutylko siła dokręcenia nakrętkimetaliczny ogranicznikmetaliczny ogranicznik
Szczeliny przy uszczelcemożliwebrakbrak
Końcówki do spawaniado spawania doczołowego lub rozwalcowaniakrótkie, pod spawanie ręcznedłuższe, pod spawanie orbitalne
RuryDIN 11850, szereg 1 lub 2 (szereg 2 to dziś EN 10357 seria A)DIN 11866DIN 11866, szeregi A, B i C
Ciśnienie, wykonanie gwintowane40 bar do DN40, 25 bar od DN50 do DN100, 16 bar od DN125 do DN150 (dane producentów)40 bar dla rur do 41 mm, 25 bar od 42,4 do 104 mm średnicy zewnętrznejjak w DIN 11853
Temperatura pracyzależna od uszczelkiod -10 do +140°Cod -10 do +140°C
Powierzchnia wewnętrznazależna od producentazwykle klasa H3 (Ra do 0,8 µm)zwykle klasy H3 lub H4 (Ra do 0,8 albo 0,4 µm)
Typowe zastosowaniebrowary, mleczarnie, napoje, węże, osprzęt zbiornikówlinie spożywcze o podwyższonych wymaganiach higienicznychfarmacja, biotechnologia, napełnianie aseptyczne

DIN 11851, czyli klasyczne złącze mleczarskie

DIN 11851 to norma połączeń gwintowanych ze stali nierdzewnej dla przemysłu spożywczego i chemicznego. W zakładach mówi się o złączu mleczarskim, złączce mleczarskiej albo o śrubunku. Spośród norm złączy mleczarskich ta ma najprostszą budowę.

Złącze tworzą część męska z gwintem zewnętrznym, tuleja stożkowa, nakrętka rowkowa i uszczelka profilowa, którą przy dokręcaniu dociska stożek tulei. Norma obejmuje wersję do spawania doczołowego (od DN10 do DN150) i do rozwalcowania (od DN10 do DN100).

W sklepie złączki spożywcze DIN 11851 są ze stali 1.4301 (304) i 1.4404 (316L), od DN10 do DN200. Całe połączenie kupisz jako kompletne złącza mleczarskie do spawania. Do wymiany w pracującej linii są osobno uszczelki do złączy DIN 11851 z EPDM, NBR, HNBR, FKM, silikonu i PTFE. Gatunek stali dobiera się do medium i chemii myjącej.

Złączka DIN 11851 do wspawania
Złączka DIN 11851 do wspawania

Wymiary i gwinty złączy DIN 11851

Gwint jest okrągły, typu Rd wg DIN 405, o kącie zarysu 30°. Oznaczenie podaje średnicę zewnętrzną w milimetrach i skok w calach: Rd 78 x 1/6" to gwint o średnicy 78 mm i 6 zwojach na cal. Rury dobiera się wg DIN 11850, szereg 2. W szeregu 1 rury do DN50 mają średnicę o 1 mm mniejszą, np. 28 mm dla DN25.

DNRura wg DIN 11850, szereg 2 (średnica x ścianka)Gwint nakrętki
DN1013 x 1,5 mmRd 28 x 1/8"
DN1519 x 1,5 mmRd 34 x 1/8"
DN2023 x 1,5 mmRd 44 x 1/6"
DN2529 x 1,5 mmRd 52 x 1/6"
DN3235 x 1,5 mmRd 58 x 1/6"
DN4041 x 1,5 mmRd 65 x 1/6"
DN5053 x 1,5 mmRd 78 x 1/6"
DN6570 x 2,0 mmRd 95 x 1/6"
DN8085 x 2,0 mmRd 110 x 1/4"
DN100104 x 2,0 mmRd 130 x 1/4"
DN125129 x 2,0 mmRd 160 x 1/4"
DN150154 x 2,0 mmRd 190 x 1/4"

Dlaczego DIN 11851 nie nadaje się do aseptyki

Bez metalicznego ogranicznika docisk uszczelki zależy tylko od siły dokręcenia nakrętki. Za mocno dokręcona uszczelka wychodzi do wnętrza rury, za słabo zostawia szczelinę na produkt i roztwór myjący. Czyszczalność poprawiają uszczelki z wargą i zestawy z pierścieniem oporowym, ale nie robią z DIN 11851 złącza aseptycznego.

DIN 11853, czyli złącza higieniczne z O-ringiem

DIN 11853 to norma złączy ze stali nierdzewnej do zastosowań higienicznych w przemyśle spożywczym. O-ring leży w rowku, a metalowe powierzchnie opierają się o siebie, więc uszczelka odkształca się zawsze tak samo.

Norma obejmuje połączenia gwintowane, kołnierzowe i zaciskowe (części 1, 2 i 3). Gwintowane są przewidziane na 40 bar dla rur o średnicy zewnętrznej od 12,7 do 41 mm i 25 bar od 42,4 do 104 mm. W ofercie złącza DIN 11853 są ze stali 1.4404 (316L), częściowo 1.4435.

Taka budowa odpowiada cechom łatwo czyszczalnego złącza z dokumentu EHEDG Doc. P1: brak szczelin i występów powyżej 0,2 mm, osiowy ogranicznik docisku i centrowanie. Certyfikat dostaje jednak konkretny wyrób, a nie norma, więc przy zakupie pytaj o dokument dla danego elementu.

Zastosowanie DIN 11853

Złącza DIN 11853 stosuje się na liniach spożywczych z produktem wrażliwym mikrobiologicznie, gdy proces nie jest aseptyczny. Od nowelizacji z 2025 roku norma nie obejmuje już chemii. Krótkie końcówki przewidziano do spawania ręcznego TIG, a temperatura pracy to od -10 do +140°C przy odpowiedniej uszczelce.

DIN 11864, czyli złącza do procesów aseptycznych

DIN 11864 to norma złączy ze stali nierdzewnej do zastosowań aseptycznych w przemyśle chemicznym i farmaceutycznym. Uszczelnia jak DIN 11853, ale jest przeznaczona do procesów, w których instalację sterylizuje się SIP.

Końcówki są dłuższe, pod spawanie orbitalne. W katalogu jednego z producentów mają dla DN50 długość 48 mm, wobec 30 mm w DIN 11853. Elementy wykonuje się pod rury DIN 11866 w szeregach A, B i C, zwykle w klasach powierzchni H3 lub H4. Nakrętkę w DIN 11853-1 i DIN 11864-1 opisuje DIN 11851, dlatego złącza gwintowane trzech norm łatwo pomylić.

Złącza DIN 11864 w sklepie są ze stali 1.4435 i 1.4404, w trzech wykonaniach, pod rury z szeregu DIN, ISO i calowego, z chropowatością wewnętrzną Ra 0,8 lub 0,4 µm. Osobno dostępne są O-ringi do złączy DIN 11864 z EPDM, FKM, HNBR i FEP-silikonu.

O-ringi aseptyczne do złączy DIN 11864
O-ringi aseptyczne do złączy DIN 11864

Dlaczego samo DN nie wystarcza? Szeregi rur A, B i C

DN50 to trzy różne rury: 53,0 x 1,5 mm w szeregu A, 60,3 x 2,0 mm w szeregu B i 50,8 x 1,65 mm (2") w szeregu C. Złącze z innego szeregu nie pasuje.

Podział na szeregi wprowadza DIN 11866. Szereg A ma wymiary szeregu 2 dawnej DIN 11850, zastąpionej w 2014 roku przez EN 10357, szereg B to rury wg ISO 1127, a C to calowe rury ASME BPE.

Jak rozpoznać normę złącza na instalacji

Normę rozpoznasz po wnętrzu złącza i wymiarze rury, bo nakrętki są podobne.

  1. Zmierz średnicę zewnętrzną i ściankę rury, żeby ustalić szereg.
  2. Rozkręć złącze. Uszczelka profilowa w gnieździe części męskiej, dociskana stożkiem tulei, oznacza DIN 11851, O-ring w rowku DIN 11853 albo DIN 11864.
  3. Zmierz gwint nakrętki i porównaj go z tabelą wyżej. Odróżnisz DIN od SMS, ale nie DIN 11851 od gwintowanych DIN 11853 i DIN 11864.
  4. Sprawdź długość końcówki do spawania.
  5. Poszukaj oznaczeń na elementach i świadectw 3.1 wg EN 10204.

Jeśli nic nie pasuje, złącze może należeć do innego standardu, np. SMS, RJT, IDF albo Tri-Clamp. Wszystkie znajdziesz w kategorii połączenia higieniczne.

Który standard wybrać?

Przy wyborze spośród standardów połączeń higienicznych decyduje to, czy proces jest aseptyczny, jak spawa się rurociąg i co już pracuje w zakładzie:

  • DIN 11851 do linii mytych CIP bez wymagań aseptyki, gdy złącza często się rozkręca, a liczą się koszt i dostępność części;
  • DIN 11853, gdy produkt jest wrażliwy mikrobiologicznie, oczekiwana jest zgodność z zasadami EHEDG, a rurociąg spawa się ręcznie;
  • DIN 11864 do procesów aseptycznych ze sterylizacją SIP, spawaniem orbitalnym i walidacją spoin.

Gdy w zakładzie pracują dwa standardy, na ich styku montuje się element przejściowy.

A może SMS albo Tri-Clamp?

Złącza SMS też są gwintowane, ale ich gwint ma inne wymiary niż w DIN 11851, więc części nie są zamienne. Złączki SMS oferujemy w rozmiarach od 1" do 4".

Tri-Clamp łączy zaciskiem dwie jednakowe końcówki z uszczelką między nimi i jest opisany w DIN 32676 (ISO 2852 wycofano w 2018 roku). W sklepie złączki Tri-Clamp są od DN8 do DN300, także calowe wg ASME BPE. Do nich osobno dobierzesz uszczelki Tri-Clamp z EPDM, PTFE, FKM, NBR lub silikonu.

Jakie dane podać w zapytaniu ofertowym

Żeby wycena od razu dotyczyła właściwych części, podaj w zapytaniu:

  • normę, wykonanie i rodzaj elementu;
  • średnicę zewnętrzną i ściankę rury albo szereg;
  • rodzaj końcówki i sposób spawania;
  • gatunek stali i klasę powierzchni;
  • medium, temperaturę mycia i materiał uszczelki;
  • wymagane dokumenty, np. świadectwo 3.1 wg EN 10204 albo zgodność z rozporządzeniem (WE) nr 1935/2004 lub FDA.

Przy złączu bez oznaczeń wystarczy zdjęcie rozkręconego połączenia i wymiar rury.

Pytania i odpowiedzi

Jaki gwint ma złącze mleczarskie DN50?

Złącze mleczarskie DIN 11851 w rozmiarze DN50 ma gwint okrągły Rd 78 x 1/6", czyli średnicę 78 mm i 6 zwojów na cal, i pasuje do rury 53 x 1,5 mm albo, w szeregu 1 DIN 11850, 52 x 1,5 mm. W złączu SMS gwint jest inny, więc nakrętki obu systemów nie są zamienne.

Czy części DIN 11851 pasują do złączy DIN 11864?

Nie. Nakrętka jest wspólna (DIN 11864-1 odsyła tu do DIN 11851), ale część męska i tuleja uszczelniają inaczej: w DIN 11851 stożek dociska uszczelkę profilową, w DIN 11864 pracuje O-ring w rowku. Na styku norm potrzebny jest element przejściowy.

Czy element DIN 11853 połączę z elementem DIN 11864?

Zwykle tak. Według producentów rowek i O-ring mają w obu normach te same wymiary, więc przy tej samej rurze uszczelnienie pasuje. Różni się długość końcówek i zwykle klasa powierzchni, dlatego zgodność potwierdź z dostawcą.

Czy złącze zaciskowe DIN 11864-3 to to samo co Tri-Clamp?

Nie. Tri-Clamp wg DIN 32676 łączy dwie jednakowe końcówki przez uszczelkę między nimi. W DIN 11864-3 O-ring leży w rowku jednej z końcówek, a docisk ogranicza metaliczny styk. Elementów obu systemów nie łączy się.